Oylik qachon to'lanadi: ish haqi to'lash muddatlari
Toza Ish tahririyati
Mehnat shartnomasi bilan ishlasangiz, ish haqi kamida har yarim oyda bir marta to'lanadi. Aniq kunlar jamoa shartnomasida yoki korxonaning ichki hujjatida (lokal aktda) yoziladi, ular bo'lmasa — mehnat shartnomangizda. Oylik odatda ikki qismda beriladi: avans va qolgan qismi.
Qoida: ish haqi yarim oyda kamida bir marta, aniq kunlar esa shartnoma yoki ichki hujjatda.
Qonun nima deydi
O'zbekiston Mehnat kodeksining 253-moddasi asosiy qoidalarni belgilaydi:
- to'lov kunlari jamoa shartnomasi, lokal akt yoki mehnat shartnomasida belgilanadi va yarim oyda bir martadan kam bo'lmaydi;
- oylik ikki qismga bo'lib to'lanadi — avans va qolgan qismi, ular orasidagi muddat odatda o'n olti kundan oshmaydi;
- Vazirlar Mahkamasi ish haqi oyda bir marta to'lanadigan alohida xodimlar toifalarini belgilashi mumkin;
- to'lov kuni dam olish yoki bayram kuniga to'g'ri kelsa, ish haqi shu kunlar arafasida beriladi;
- xodim so'rasa, ish beruvchi hisoblangan va ushlab qolingan summalar haqida ma'lumot berishi shart;
- ish haqini kechiktirgani uchun ish beruvchi xodim oldida moddiy javobgar bo'ladi.
Kodeks matnini lex.uz saytida o'qish mumkin. Ayrim xodimlar toifalari uchun alohida qoidalar bor, shuning uchun o'z holatingizni ish beruvchi bilan aniqlashtiring.
Pul qanday beriladi
256-moddaga ko'ra, ish haqi so'mda to'lanadi va odatda ish joyida beriladi. Kartaga yoki bank orqali to'lash uchun xodimning yozma roziligi kerak, bank xizmati haqini esa ish beruvchi to'laydi.
Ish haqini tilxat, qarz majburiyati yoki kupon bilan to'lash taqiqlangan. Mahsulot bilan to'lash ham faqat Vazirlar Mahkamasi belgilagan hollarda mumkin.
Ishdan ketganda hisob-kitob
254-moddaga ko'ra, mehnat shartnomasi tugaganda sizga tegishli barcha summalar shartnoma tugagan kuni to'lanadi. O'sha kuni ishlamagan bo'lsangiz, hisob-kitob so'raganingizdan keyin uch kundan kechiktirmay to'lanadi.
Summa bo'yicha kelishmovchilik bo'lsa, ish beruvchi shu muddatda hech bo'lmaganda bahsli bo'lmagan qismini to'lashi kerak.
Ishga kirishda nimani so'rash kerak
Vakansiyada odatda maosh summasi yoziladi, to'lov kuni esa yozilmaydi. Shuning uchun suhbatda yoki qo'ng'iroqda buni o'zingiz so'rang:
- Oylik oyning qaysi kunlari beriladi, avans bormi?
- Pul naqd beriladimi yoki kartaga o'tkaziladimi?
- Birinchi to'lov qachon — birinchi yarim oydan keyinmi yoki to'liq oydan keyinmi?
- Aytilgan summa qo'lga tegadiganmi yoki ushlanmalardan oldingi summami?
- Bu shartlar mehnat shartnomasida yoziladimi?
Javoblarni telefoningizga yozib qo'ying. Kelishilgan kunlar hujjatda tursa, keyin tushunmovchilik kamroq bo'ladi.
Kunlik yoki haftalik to'lov bo'lsa
Ba'zi ishlarda, masalan yuk tashuvchi yoki tadbirlardagi yordamchi ishida, pul har kuni yoki har hafta beriladi. Qonun «yarim oyda kamida bir marta» deydi, shuning uchun tez-tez to'lash bunga zid emas.
Muhimi, kelishuv aniq bo'lsin: bir kun yoki smena uchun qancha, pul qachon va qanday beriladi, ish soatlari qancha.
Oylik kechiksa
Avval ish beruvchi yoki buxgalteriyadan xotirjam so'rang: pul qachon tushadi va kechikish sababi nima.
Kelishuvlar va yozishmalarni saqlab boring. Masala hal bo'lmasa, mehnat huquqi bo'yicha yuristdan maslahat oling.
Kasblar bo'yicha maosh summalari maoshlar sahifasida jamlangan. Ish beruvchi bilan bog'lanish haqidagi javoblar Savollar bo'limida, boshqa maslahatlar esa maqolalar ro'yxatida.