Mehnat shartnomasida nimalar yozilishi kerak
Toza Ish tahririyati
Mehnat kodeksining 104-moddasiga ko'ra mehnat shartnomasida albatta ish joyi, mehnat vazifasi, ishning boshlanish sanasi va mehnatga haq to'lash shartlari yoziladi. Muddatli shartnomada uning muddati, grafigingiz umumiy tartibdan farq qilsa — ish va dam olish vaqti ham yoziladi. Shartnoma yozma shaklda, kamida ikki nusxada tuziladi va bir nusxasi sizga beriladi.
Ish joyi, vazifa, boshlanish sanasi va maosh — shu to'rttasi shartnomada bo'lishi shart.
Majburiy shartlar
104-modda shartnomaga kiritilishi shart bo'lgan shartlarni sanab o'tadi. Asosiylari, oddiy so'z bilan:
- Ish joyi — qaysi ish beruvchida (tashkilot, uning bo'linmasi yoki jismoniy shaxs) va qaysi joyda ishlaysiz.
- Mehnat vazifasi — kasb, lavozim va sizga topshiriladigan ishning aniq turi.
- Ishning boshlanish sanasi — qaysi kundan ishga chiqasiz.
- Mehnatga haq to'lash shartlari — tarif stavkasi yoki maosh miqdori, qo'shimcha to'lovlar, ustamalar va rag'batlantiruvchi to'lovlar.
- Shartnoma muddati — agar muddatli shartnoma bo'lsa, muddati va uni tuzish asosi.
- Ish va dam olish vaqti — agar sizning rejimingiz shu ish beruvchidagi umumiy rejimdan farq qilsa.
- Ishning xususiyati — zarur hollarda: ko'chma, qatnov yoki yo'lda bajariladigan ish.
Mehnat vazifasi nega muhim: 115-moddaga ko'ra ish beruvchi shartnomada ko'rsatilmagan ishni talab qilishga haqli emas, qonunda boshqacha belgilangan hollar bundan mustasno. Masalan, kassir bo'lib ishga kirsangiz, vazifalaringiz shartnomada aniq sanalgani keyinchalik tushunmovchiliklarning oldini oladi.
Agar majburiy shartlardan biri yozilmay qolgan bo'lsa, shartnoma tuzilmagan hisoblanmaydi. U yozma qo'shimcha kelishuv bilan to'ldiriladi, bu kelishuv shartnomaning ajralmas qismi bo'ladi.
Qo'shimcha shartlar
Shartnomaga qo'shimcha shartlar ham kiritilishi mumkin, lekin ular xodimning holatini qonunchilikka nisbatan yomonlashtirmasligi kerak. Masalan:
- ishga qabul qilishda dastlabki sinov — bu haqda alohida maqola bor;
- kasblarni (lavozimlarni) qo'shib olib borish;
- sir saqlash majburiyati;
- ish beruvchi hisobidan o'qitilgandan keyin belgilangan muddat ishlab berish;
- qo'shimcha sug'urta, ijtimoiy-maishiy sharoitlar.
Shartnomada qonundagi biror huquq yozilmagan bo'lsa ham, bu huquqdan voz kechdingiz degani emas.
Qanday shartlar haqiqiy emas
105-moddaga ko'ra quyidagi shartlar shartnomaga kiritilmasligi kerak, kiritilgan bo'lsa, haqiqiy bo'lmaydi:
- xodimning holatini qonunchilikka nisbatan yomonlashtiradigan shartlar;
- mehnat sohasida kamsitishni taqiqlash talablarini buzadigan shartlar;
- majburiy mehnatni taqiqlash talablarini buzadigan shartlar;
- qonunga xilof harakatlarga yoki hayot va sog'liqqa tahdid soladigan, sha'nga putur yetkazadigan harakatlarga majburlaydigan shartlar.
Ayrim shartning haqiqiy emasligi butun shartnomani haqiqiy emas qilmaydi.
Shakli, imzo va ro'yxatga olish
106-moddaga ko'ra shartnoma yozma shaklda — qog'ozda yoki elektron — bir xil kuchga ega kamida ikki nusxada tuziladi. Har bir nusxani siz va ishga qabul qilish huquqiga ega mansabdor shaxs imzolaydi; ish beruvchida muhr bo'lsa, imzo muhr bilan tasdiqlanadi. Bir nusxa sizga beriladi, olganingizni ish beruvchidagi nusxada alohida imzo bilan tasdiqlaysiz.
Elektron shartnoma «Yagona milliy mehnat tizimi»da rasmiylashtiriladi. 109-moddaga ko'ra shartnomani tuzish, o'zgartirish va bekor qilish shu tizimda majburiy ro'yxatdan o'tkaziladi.
Qachon kuchga kiradi
108-moddaga ko'ra shartnoma ikki taraf imzolagan kundan kuchga kiradi. Ishga shartnomada ko'rsatilgan sanadan chiqasiz. Sana yozilmagan bo'lsa, shartnoma kuchga kirganidan keyingi ish kunidan ishga chiqiladi.
Agar sizni ish beruvchi yoki uning vakolatli shaxsi bilgan holda shartnomasiz ishga qo'yishgan bo'lsa, 128-moddaga ko'ra shartnoma ish boshlangan kundan tuzilgan hisoblanadi va ish beruvchi uni uch kun ichida rasmiylashtirishi shart.
Imzolashdan oldin
- Ismingiz, lavozimingiz va ish joyi to'g'ri yozilganmi.
- Maosh summasi, ustama va foizlar qanday yozilgan.
- Ish vaqti, dam olish kunlari, smenalar.
- Sinov muddati bormi va qancha.
- Boshlanish sanasi va shartnoma muddati.
- Ikki nusxa bormi, biri sizga qoladimi.
Shoshilmang: shartnomani o'qib chiqish va tushunmagan joyni so'rash odatiy hol. Ishga kirish hujjatlari haqida bu maqolada yozganmiz. Ochiq vakansiyalar bosh sahifada, boshqa maslahatlar maqolalar bo'limida.